الحلواني ( مترجم : عبد الهادى مسعودى )
13
نزهة الناظر وتنبيه الخاطر ( چشم تماشا ) ( فارسى )
موحد محمّدى اصفهانى « 1 » است . دو نسخهء چاپى نيز سراغ داريم كه يكى به سال 1404 هجرى قمرى در مشهد مقدس به طبع رسيده و افست از چاپ نجف اشرف « 2 » مىباشد و ديگرى نسخهء چاپ شده به سال 1408 هجرى قمرى در قم « 3 » . نسخهء خطّى اول از ديگر نسخهها كهنتر و متعلّق به قرن يازدهم است . متن احاديث اين نسخه تا حدى از بقيهء نسخهها صحيحتر مىنمايد و اعراب اندكى هم دارد كه در برخى موارد راهگشاست . اين نسخه در دسترس مصحّحان قبلى نزهةالناظر نبوده و در سالهاى اخير به كتابخانه بزرگ آستان قدس رضوى در مشهد هديه شده است . « 4 » از اين نسخه چند صفحه ساقط شده است كه احاديث 37 تا 93 از ميان احاديث پيامبر صلى الله عليه و آله و بخشهاى كوچكى از برخى احاديث امام على عليه السلام را ندارد و نيز حديث 5 تا 16 از احاديث امام كاظم عليه السلام به ميان احاديث امام سجّاد عليه السلام آمده و با آن خلط شده است . خوشبختانه مستنسخ مطلّع كتاب در حاشيهء متن به اين موارد تذكر داده است . اين نسخه چند صفحه هم اضافه دارد كه نمونهء آن صفحهء هشت نسخهء خطى است كه شرح احاديث پيامبر ( حديث 104 ) است . در مقدمه نيز دو صفحهء اضافى به چشم مىخورد . بر اساس برخى عبارتها در حاشيهء اين نسخه ، مانند عبارت « ليس فى الاصل » در
--> ( 1 ) . مطابق گزارش مصحّحان مؤسّهء امام مهدى ( عج ) كتاب ، اين نسخه به خط حاج سيدابوالقاسم صفوى اصفهانى - طابثراه - بوده كه درنجف اشرف وفات يافته است . ( 2 ) . اين كتاب از سوى مطبعهء حيدريه در 58 صفحه در قطع وزيرى و به سال 1356 هجرى قمرى در نجف و با مقدمهء سيد محمّد صادقبحر العلوم ، به چاپ رسيده است . اين چاپ ، غير از چاپ سال 1284 قمرى است كه در دسترس شيخ آقا بزرگ تهرانى بوده و آن را پرغلط خواندهاست . ر . ك : معجم المطبوعات النجفيه از محمّد هادىامينى : ص 362 ، رقم 1631 والذريعة : ج 24 ، ص 127 ، رقم 637 . ( 3 ) . اين كتاب تحقيق ( مؤسسة الإمام المهديع ) و به اشراف آيت اللَّه سيّد محمّد باقر موحّد ابطحي بوده و در چاپخانه مهر قم چاپ و منتشر شده است . ( 4 ) . ما اين نسخه را با علامت ( أ ) مشخص كردهايم و به دو نسخهء آمده در پانوشت نسخه منتشرهء آقاى ابطحى با حرف ( ب ) كه مواردشبيشتر است و ( ج ) كه نادر است ، اشاره كردهايم .